Cuộc chiến dai dẳng giữa OpenAI và Anthropic

Các ông trùm công nghệ thường xuyên xung đột. Elon Musk, CEO SpaceX, và Jeff Bezos, nhà sáng lập Blue Origin, công khai chỉ trích nhau trong cuộc chạy đua vũ trụ. Trong khi đó, Bill Gates và Steve Jobs từng tranh cãi về việc sản phẩm của Microsoft có sao chép từ Apple hay không.

Còn trong cuộc cách mạng công nghệ lớn nhất hiện nay - AI tạo sinh, Reuters đánh giá xung đột giữa Sam Altman, CEO OpenAI, và Dario Amodei, CEO Anthropic, cũng đang trở thành động lực quan trọng đối với hai công ty, thúc đẩy tốc độ ra mắt công cụ AI, tính năng mới và cả cách mọi người tương tác với công nghệ trong cuộc sống hàng ngày.

"Đó là một cuộc chiến tổng lực. Mỗi khi Anthropic tung ra sản phẩm mới, mọi người đều đánh cược rằng OpenAI sẽ sớm đáp trả và ngược lại", Anastasios Angelopoulos, CEO công ty đánh giá và kiểm định trí tuệ nhân tạo Arena, nói.

OpenAI ra đời năm 2015 với đội ngũ sáng lập gồm Sam Altman, khi đó là chủ tịch YC Group, CEO SpaceX Elon Musk, nhà đồng sáng lập LinkedIn Reid Hoffman và một số thành viên khác. Ban đầu, đây là tổ chức phi lợi nhuận chuyên nghiên cứu trí tuệ nhân tạo, cam kết thúc đẩy công nghệ vì lợi ích nhân loại. Giữa năm 2016, ấn tượng bởi đội ngũ nhân tài của OpenAI, Dario Amodei quyết định gia nhập và phát triển các mô hình AI.

Tuy nhiên, xung đột bắt đầu từ cuối 2020, khi Amodei rời vị trí phó chủ tịch nghiên cứu của OpenAI cùng một số người khác để thành lập Anthropic. Theo WSJ, họ cảm thấy công ty cũ "quá tập trung vào thương mại, lo ngại vấn đề an toàn và phong cách lãnh đạo của Altman".

Đầu 2022, Anthropic huấn luyện phiên bản đầu tiên của chatbot Claude nhưng hoãn triển khai rộng rãi để tiến hành nghiên cứu thêm về vấn đề an toàn. Reuters dẫn nguồn tin thân cận cho biết, OpenAI khi đó cũng đang tiến hành những dự án tương tự.

OpenAI từng cân nhắc phát hành trợ lý ảo dạng trò chuyện vào tháng 3/2023 cùng mô hình ngôn ngữ lớn GPT-4, nhưng tin đồn về dự án của Anthropic giữa tháng 11/2022 đã thúc đẩy Altman hành động quyết liệt. Ông chỉ đạo nhân viên phát triển một chatbot có thể hoàn thiện càng nhanh càng tốt. "Đột nhiên, chúng tôi phải tung ra sản phẩm trong vòng hai tuần", một nhân viên nói với Reuters.

Đó chính là ChatGPT, ra mắt ngày 30/11/2022. Nó nhanh chóng thành ứng dụng tiêu dùng phát triển nhanh nhất lịch sử, thu hút hàng triệu người dùng và làm đảo lộn lộ trình phát triển sản phẩm trước đó của hàng loạt ông lớn công nghệ. Vài tháng sau, Anthropic mới công bố chatbot chủ lực Claude.

Quan hệ giữa hai công ty xấu đi sau khi Sam Altman bất ngờ bị hội đồng quản trị OpenAI sa thải cuối 2023. Trong quá trình cân nhắc, hội đồng trao đổi ngắn gọn với Amodei về khả năng sáp nhập hai công ty dưới sự lãnh đạo của ông. Ý tưởng nhanh chóng bị gạt bỏ và Altman cũng được phục chức sau vài ngày.

Cuối 2024, Amodei đề nghị các nhà nghiên cứu chuyển hướng tập trung vào mô hình suy luận sau khi chứng kiến thành công ban đầu của OpenAI ở mảng này. Tình hình đảo ngược cuối 2025 khi Anthropic, vốn tập trung vào khách hàng doanh nghiệp, phát hành bản nâng cấp mạnh mẽ cho công cụ lập trình Claude Code. OpenAI, vốn thu được phần lớn doanh thu từ người dùng trả phí cho ChatGPT, hiện cũng tăng cường tập trung vào phần mềm doanh nghiệp và đầu tư thêm nguồn lực cho sản phẩm lập trình riêng, Codex.

Tại Hội nghị thượng đỉnh AI Impact Summit 2026 diễn ra ở Ấn Độ hồi tháng 2, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi khuyến khích các giám đốc công nghệ trên sân khấu cùng nắm tay và giơ lên cao để thể hiện sự đoàn kết. Tuy nhiên, Altman và Amodei chỉ giơ nắm đấm. Cả hai tránh nhìn vào mắt nhau, còn thái độ được Bloomberg nhận xét khá gượng gạo. "Một khi đã là đối thủ, mãi mãi vẫn là đối thủ", trang này bình luận.

Hồi tháng 3, Amodei cáo buộc Altman lợi dụng tranh chấp giữa Anthropic và Lầu Năm Góc để thu lợi cho OpenAI. Xung đột xảy ra sau khi Amodei từ chối cho phép quân đội Mỹ sử dụng AI của công ty để giám sát hàng loạt người dân và vận hành vũ khí tự động. Trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ đạo toàn bộ cơ quan liên bang Mỹ ngừng sử dụng sản phẩm Anthropic, Sam Altman nhanh chóng thông báo đã ký hợp đồng cung cấp AI với Lầu Năm Góc. Trong thư gửi nhân viên, Amodei gọi thông điệp OpenAI đưa ra trên truyền thông là "lời dối trá trắng trợn".

Ngày 28/5, Anthropic thông báo huy động thành công 65 tỷ USD, đưa mức định giá công ty lên 965 tỷ USD, trở thành startup AI có giá trị lớn nhất hiện nay, vượt qua đối thủ OpenAI vốn được định giá 852 tỷ USD vào lần gọi vốn gần nhất hồi tháng 3.

Số liệu từ nền tảng phân tích Sensor Tower công bố ngày 2/6 cho thấy, ứng dụng ChatGPT cán mốc một tỷ người dùng hoạt động hàng tháng (MAU) trong tháng 5. Popular Science đánh giá, ChatGPT đã vượt tốc độ tăng trưởng của các sản phẩm nổi tiếng trước đó như Google Maps (10 năm), TikTok (5 năm), Instagram, Facebook và YouTube (cùng 8 năm).

Reuters cho rằng kỷ lục của ChatGPT mang ý nghĩa lớn khi được thiết lập trong bối cảnh Anthropic và OpenAI cạnh tranh quyết liệt để giành vị thế dẫn đầu trên thị trường AI đang bùng nổ.

Tính đến quý II/2026, Claude có 56 triệu người dùng ứng dụng hoạt động hàng tháng trên toàn cầu, nhưng đang tăng trưởng nhanh. Sensor Tower chỉ ra, chỉ số tăng trưởng MAU của Claude đạt 640%, vượt trội mức 62% của ChatGPT.

Cuộc cạnh tranh đang lan sang cả Phố Wall. Tháng trước, nhiều chuyên gia dự đoán OpenAI sẽ là công ty đầu tiên thực hiện các bước để phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Tuy nhiên, Anthropic nhanh chân hơn, khẳng định vào ngày 1/6 rằng đã nộp hồ sơ bí mật cho các cơ quan quản lý của Mỹ. OpenAI tiếp bước khi thông báo nộp đơn IPO một tuần sau đó, vào 8/6.

Reuters dẫn nguồn tin thân cận cho biết, các chuyên gia ngân hàng và cố vấn đang phải giải quyết mối quan hệ ngày càng phức tạp với OpenAI và Anthropic. Lãnh đạo hai công ty đều gây áp lực lên các cố vấn IPO để tìm hiểu kế hoạch của đối thủ, khiến một số ngân hàng hợp tác với cả hai bên phải thiết lập rào chắn nội bộ giữa các nhóm phụ trách thương vụ, ngăn chặn rò rỉ thông tin.

Giới chuyên gia nhận định, Anthropic và OpenAI đang chạy đua để vượt qua đối thủ, coi IPO như một cách giúp các nhà đầu tư đánh giá công ty và đưa CEO đến vị trí dẫn đầu lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Nếu không có cuộc cạnh tranh quyết liệt giữa hai công ty này, AI tạo sinh có lẽ cũng không bùng nổ nhanh như vậy.

Nguồn: vnexpress.net