Đại diện Microsoft Việt Nam: AI cần dữ liệu như nhân viên 'háu ăn'

Theo bà Trần Kim Sa, Quản lý kinh doanh nhóm giải pháp Microsoft 365 SME Việt Nam việc chọn lọc dữ liệu cho huấn luyện AI có ý nghĩa quan trọng. Dữ liệu như món ăn. "Phải ăn ngon, AI mới có thể làm việc hiệu quả với chất lượng cao nhất", bà Sa nói tại Diễn đàn Data & AI mùa hè năm 2026 diễn ra ngày 8/5 tại TP HCM.

Theo bà Sa, hạ tầng công nghệ hiện sẵn sàng cho AI, nhưng nhiều doanh nghiệp Việt vẫn chưa thể triển khai thành công. Đại diện Microsoft Việt Nam cho rằng thất bại không nằm ở việc thiếu công nghệ, chủ yếu xuất phát từ cách tiếp cận sai bài toán với ba nguyên nhân lớn nhất: không xác định rõ bài toán kinh doanh, dữ liệu chưa sẵn sàng và thiếu cơ chế quản trị - bảo mật.

"Nhiều doanh nghiệp cho rằng áp dụng AI thất bại vì data không 'sạch', nhưng vấn đề cốt lõi là họ chưa biết mình cần AI giải quyết điều gì", bà Sa nói. "Thay vì cố làm sạch toàn bộ dữ liệu của doanh nghiệp tồn tại hàng chục năm, doanh nghiệp nên bắt đầu từ một bài toán cụ thể như xử lý email nhanh hơn, tự động báo giá hay hỗ trợ chăm sóc khách hàng".

Đồng quan điểm, ông Lâm Nguyễn Hải Long, Chủ tịch Hội Tin học TP HCM cho rằng "dữ liệu mới chính là trái tim". Ông nhìn nhận lĩnh vực công nghệ hiện nay đang "choáng ngợp" bởi các AI Factory sừng sững hay những vi mạch bán dẫn tinh vi định hình hạ tầng số toàn cầu.

Theo ông Long, đã đến lúc ngừng xem dữ liệu là những tập tin nằm im trong kho lưu trữ, hãy coi đó là những thực thể sống có tiếng nói riêng. Đó là tiếng nói của sự thật, là minh chứng cho sự minh bạch, là nền tảng duy nhất để AI không bị 'ảo giác', mang lại đúng giá trị thực".

Lỗi dữ liệu có thể xảy ra hậu quả lớn

Bà Sa đánh giá, trong bối cảnh hiện tại, AI đang trở thành "người tiêu dùng dữ liệu". Trước đây dữ liệu chủ yếu phục vụ con người đọc và kiểm tra, nhưng nay AI sẽ trực tiếp sử dụng dữ liệu để đưa ra quyết định hoặc tự động thực hiện quy trình tiếp theo. Điều này khiến các lỗi dữ liệu nhỏ cũng có thể tạo ra hậu quả lớn nếu AI hiểu sai hoặc bị chèn thông tin độc hại.

Bà lấy ví dụ nếu hệ thống AI bị đưa dữ liệu sai về giá sản phẩm, AI có thể tự động gửi báo giá sai cho khách hàng, thậm chí tiếp tục tạo hợp đồng dựa trên thông tin không chính xác. Vì vậy, doanh nghiệp cần bảo đảm ba yếu tố: dữ liệu đáng tin cậy, quản trị và bảo mật chặt chẽ, cùng khả năng sẵn sàng khai thác dữ liệu.

Ông Nguyễn Hữu Yên, Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP HCM, cho rằng việc xây dựng năng lực dữ liệu để tối ưu sức mạnh AI cần nhiều yếu tố. Đầu tiên cần ưu tiên chất lượng dữ liệu. Tiếp đến để AI thực sự thông minh và chuẩn xác, cần hạ tầng dữ liệu sạch, minh bạch và có tính kết nối cao. Theo đó TP HCM xác định "đây chính là nền tảng bền vững để các giải pháp khoa học công nghệ của thành phố không chỉ dừng ở thử nghiệm, mà có thể đi thẳng vào giải quyết những bài toán vận hành phức tạp", ông Yên nói.

Ông Yên kỳ vọng cộng đồng doanh nghiệp và startup không ngừng sáng tạo nên những mô hình kinh doanh mới, nơi dữ liệu trở thành tài sản chiến lược và AI trở thành năng lực cạnh tranh cốt lõi. Sự giao thoa này sẽ giúp TP HCM hình thành nên chuỗi giá trị mới, tạo ra những sản phẩm và dịch vụ số có hàm lượng tri thức cao, đủ sức vươn tầm khu vực.

Trong quá trình thúc đẩy chuyển đổi số, ông Yên nhấn mạnh sự an toàn dữ liệu và tính nhân văn của AI phải luôn được đặt lên hàng đầu. Sở Khoa học và Công nghệ cam kết đồng hành trong việc hoàn thiện các cơ chế, chính sách để dữ liệu và AI phát triển đúng hướng, mang lại lợi ích thiết thực và bảo vệ quyền lợi của cộng đồng.

Theo đại diện Sở Khoa học và Công nghệ TP HCM, thành phố đã ban hành nhiều chính sách về khung dữ liệu, chiến lược phát triển dữ liệu và kiến trúc chính quyền số. Ban chỉ đạo về Dữ liệu do Chủ tịch UBND TP HCM đứng đầu cũng được thành lập nhằm thúc đẩy quá trình xây dựng và chuẩn hóa dữ liệu. Song song đó là các giải pháp số hóa dữ liệu giấy, đồng bộ dữ liệu giữa các sở ngành và xây dựng nền tảng kết nối, chia sẻ dữ liệu dùng chung.

TP HCM hiện có trung tâm dữ liệu và cổng dữ liệu mở phục vụ doanh nghiệp khai thác. Trong giai đoạn tiếp theo, thành phố định hướng xây dựng một nền tảng AI dùng chung, kết nối kho dữ liệu tập trung với Tác nhân AI chuyên ngành của từng lĩnh vực. Mục tiêu là hỗ trợ quản trị đô thị, cải thiện dịch vụ công và nâng cao hiệu quả ra quyết định.

Diễn đàn Data & AI mùa hè năm 2026 do Hội Tin học TP HCM (HCA) phối hợp Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP HCM (SIHUB) và Nim & Partners Communication tổ chức, với bảo trợ từ Sở Khoa học và Công nghệ TP HCM cùng Trung tâm Chuyển đổi số TP HCM. Diễn đàn là một trong những hoạt động trọng tâm hưởng ứng Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam năm 2026, nhằm hiện thực hóa các định hướng chiến lược của TP HCM về thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, kết nối giữa cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp và hệ sinh thái khởi nghiệp nhằm đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu và AI vào thực tiễn quản trị, sản xuất.

Nguồn: vnexpress.net