- Arsenal vừa đăng quang Ngoại hạng Anh, nhưng tại sao lại là năm nay mà không phải các năm 2023, 2024 hay 2025 – những mùa giải mà đội bóng đã có ba lần liên tiếp về nhì?

- (Cười) Bởi vì ai đó trên trời cao đã quyết định sắp xếp các vì sao thẳng hàng vào năm nay. Thực ra, ở những mùa trước chúng tôi đã ở rất, rất gần rồi, nhưng vẫn thiếu một chút gì đó. Năm nay, mọi thứ đến đúng thời điểm. Không có gì quá cao siêu để giải thích cả. Mọi chuyện đã khác biệt ngay từ giai đoạn chuẩn bị. Cảm giác mà các cầu thủ mang lại hoàn toàn khác so với những năm trước, dù toàn đội vẫn duy trì sự ổn định và bền bỉ tương đồng.

- Làm thế nào để ông thuyết phục các cầu thủ, năm này qua năm khác, rằng đây sẽ là mùa giải định mệnh của họ?

- Ngay từ ngày đầu tiên khi hội quân, từ những tân binh đến những người đã gắn bó ở đây nhiều năm... chúng tôi tập hợp lại và tôi nói với họ: "Chúng ta sẽ đi theo con đường này. Nếu mỗi người đều tin tưởng, biết ý thức vì cái chung và hoàn thành tốt vai trò của mình, chúng ta sẽ tiến rất gần đến đích". Tôi không thể hứa chúng tôi sẽ vô địch vì bóng đá phụ thuộc vào nhiều yếu tố, nhưng tôi tin chắc đội bóng sẽ ở rất gần ngôi vương. Và cuối cùng, họ đã làm được.

Công việc của tôi trong nhiều thời điểm là làm sao để họ có được sự tự tin cao nhất. Đã có những lúc hoài nghi xuất hiện, khi chúng tôi bị cầm hòa, khi thất bại, hoặc khi đối thủ phả hơi nóng ngay phía sau. Bấy giờ, tôi đã dồn toàn bộ năng lượng để giúp họ cảm thấy mình là những cầu thủ xuất sắc nhất thế giới. Tôi muốn truyền năng lượng tích cực, sự thanh thoát và niềm vui... để họ ra sân và đôi khi tận hưởng niềm vui chơi bóng nhiều hơn là áp lực từ các bài vở chiến thuật.

- Ngày Arsenal chính thức bước lên ngôi vương Ngoại hạng Anh của ông diễn ra như thế nào?

- Suốt hôm đó, chúng tôi vẫn duy trì buổi tập bình thường với những cầu thủ ít ra sân trong trận gặp Burnley. Tôi bắt đầu mổ băng hình về Crystal Palace để phân tích mọi thứ, chuẩn bị cho cuộc họp chiến thuật, lên kế hoạch cho trận đấu tiếp theo... và rồi còn khoảng một tiếng nữa là trận đấu của Man City bắt đầu. Lúc đó tôi không biết phải làm gì, cảm giác rất kỳ lạ. Tôi tự nhủ: "Chà, hôm nay là một ngày trọng đại!". Bởi nếu phải hành quân đến sân của Palace ở vòng đấu cuối, bạn sẽ không thể lường trước được điều gì sẽ xảy ra.

Tôi đi lên phòng xem chung của toàn đội khoảng 20 phút trước khi trận đấu giữa Bournemouth và Man City bắt đầu, lúc mọi thứ đã được chuẩn bị xong xuôi. Trước đó một ngày, các cầu thủ có tha thiết mong muốn tôi và ban huấn luyện cùng xem trận đấu này với họ tại trung tâm huấn luyện Londo Colney. Nhưng khi bước vào và thấy mọi người đang chuẩn bị bật TV, tôi chợt nhận ra: "Họ sẽ không thể trải qua khoảnh khắc này một cách tự nhiên nhất nếu có mình ở đây, bởi tâm trạng của tôi lúc đó đang rất căng thẳng". Đây là thời khắc của riêng họ.

Vì vậy, tôi rời đi, lại gần Martin Odegaard và nói: "Xin lỗi cậu, nhưng tôi phải về nhà đây. Ngay khi trận đấu kết thúc, chúng ta sẽ nói chuyện sau". Tôi tự lái xe về nhà. Thời gian cứ thế trôi qua và tôi thậm chí không muốn ngó ngàng tới điện thoại. Về đến nhà, các con tôi đang ở đó, tôi chỉ hôn tụi nhỏ từ xa vì chúng đang mải xem trận đấu, rồi tôi đi thẳng ra ngoài sân sau. Tôi bắt đầu nhóm lửa ở lò sưởi ngoài trời để chuẩn bị làm đồ nướng BBQ. Đó quả thực là một tiếng rưỡi dài nhất trong cuộc đời tôi (cười). Tôi nghe thấy tiếng động bên ngoài, thi thoảng lại ngó vào trong. Lúc đó Gabriel Heinze cũng ở bên cạnh tôi, chúng tôi chỉ biết nhìn nhau.

Cứ thế cho đến khi trận đấu của Man City kết thúc, cậu con trai cả của tôi, Gabriel, đẩy cửa lao ra. Thằng bé vừa khóc vừa bảo: "Bố ơi, chúng ta đã là nhà vô địch Ngoại hạng Anh rồi". Sau đó, hai đứa nhỏ còn lại cùng vợ tôi cũng chạy ra, cả gia đình tôi ôm chầm lấy nhau. Tôi đã trải qua thời khắc đăng quang như thế, vô cùng thiêng liêng và hạnh phúc.

- Hơn 6 năm chờ đợi giây phút ấy kể từ ngày dẫn dắt Arsenal có xứng đáng không?

- Xứng đáng đến từng giây. Tất cả là vì vẻ đẹp của bóng đá, nó nằm ở chính hành trình này. Khi tôi cầm chiếc cúp Ngoại hạng Anh...

(Mikel Arteta đứng dậy khỏi ghế bành, gỡ từ trên tường tấm bìa mô hình chiếc cúp Ngoại hạng Anh mà các cầu thủ Arsenal đã chụp cùng trong ngày ăn mừng tại trung tâm huấn luyện).

... thứ này rất quan trọng (ông chỉ vào mặt trước tấm bìa in hình chiếc cúp), nhưng điều quan trọng nhất lại nằm ở đây (ông lật mặt sau tấm bìa, nơi có một dòng chữ viết tay được bao quanh bởi một hình trái tim: "Những nhà vô địch của cuộc sống"). Chúng tôi đã làm được điều này cùng với những con người vô cùng xứng đáng. Họ đã cống hiến bằng những giá trị nguyên bản, bằng lòng dũng cảm, sự trung thực, tinh thần và nỗ lực đứng dậy sau vấp ngã. Ngay cả khi bạn bị đánh gục... (ông lắc đầu) để rồi tự nhủ rằng chúng ta phải tiếp tục tiến lên, bằng sự đoàn kết. Và cả những lúc chúng tôi cảm thấy mình thật dễ bị tổn thương.

Tôi đã nhiều lần tự hoài nghi liệu mình có đủ khả năng làm việc này không? Liệu mình có phải là người phù hợp để dẫn dắt, thúc đẩy và thuyết phục những chàng trai này giành chiến thắng? Bạn sẽ không bao giờ có câu trả lời cho đến khi bạn thực sự chạm tay vào danh hiệu. Điều khiến tôi tự hào nhất là chúng tôi đã làm được theo cách riêng của mình. Đúng như những gì chúng tôi cảm nhận, tất cả cùng nhau đồng lòng và không một ai bị bỏ lại phía sau. Không có cá nhân nào đứng trên tập thể, đây là công sức của mọi người. Và đó là điều làm tôi tự hào hơn cả.

- Hãy nói về Champions League. Từ sau khi đánh bại Atletico Madrid, nhiều ý kiến cho rằng Arsenal là đội bóng chơi thực dụng với lối đá phòng ngự...

- Đừng thèm bận tâm đến chuyện đó! Đừng hỏi tôi về chủ đề này nữa (cười), nếu không chúng ta lại càng làm thổi phồng vấn đề lên.

- Nhưng ông nghĩ sao về những nhận xét đó?

- Tôi luôn tôn trọng mọi ý kiến, và việc tiếp nhận chúng như thế nào là quyết định của chính bạn. Bạn đặt chúng ở mức độ quan trọng nào, để ở ngăn kệ nào, hay ném chúng đi, giữ làm kỷ niệm, đốt chúng đi, hay biến chúng thành động lực... Có những ý kiến bạn nên lờ đi, nhưng cũng có những ý kiến giúp bạn phải tự soi xét và suy ngẫm. Tôi nghĩ thế giới bóng đá luôn có chỗ cho mọi quan điểm. Công việc của tôi là nếu một phương án vẫn chưa đủ, tôi không thể dừng lại ở đó mà phải tự nhủ: "Mình phải tìm công thức khác, cải tiến những điều khác, tìm một con đường hoặc một cách tiếp cận khác với những gì đã làm, để hướng đến chiến thắng cuối cùng". Tôi nghĩ đó chính là bí quyết thành công của chúng tôi.

- Có phải ông đã nhìn ra điều này từ lâu và đó là lý do ông xây dựng một phong cách chơi bóng có phần đi ngược lại với triết lý trước đây của mình?

- Không hẳn, bởi vì các yếu tố luôn bổ trợ cho nhau. Mỗi thời điểm cần một cách tiếp cận khác nhau, nhưng chúng tôi phải luôn định hình rõ ràng. Với tình hình chấn thương mà đội bóng gặp phải, nếu tôi nhập dữ liệu đó vào một chiếc máy tính và hỏi về tỷ lệ vô địch Ngoại hạng Anh, kết quả trả về chắc chắn chỉ là 2%. Nhưng tôi không chấp nhận đầu hàng trước con số đó. Chúng tôi buộc phải tìm kiếm những giải pháp khác dựa trên phẩm chất và nguồn lực sẵn có để duy trì tính cạnh tranh, nhất là khi phải cày ải hơn 60 trận ở một cấp độ khắc nghiệt và đòi hỏi cao như vậy. Đó chính là phần thưởng lớn nhất mà tập thể này đạt được.

- Hôm trước, Luis Enrique có gọi ông là "Mikelito" (Mikel bé nhỏ) và luôn dành cho ông những tình cảm rất trân quý. Hai người từng là đồng đội ở Barca khi ông còn là một cầu thủ trẻ, còn ông ấy đã là một đàn anh dày dạn kinh nghiệm. Ông đánh giá thế nào về người đồng nghiệp ở phía bên kia chiến tuyến?

- (Cười) Tôi luôn nhớ về Enrique với sự trân trọng, đặc biệt là cách anh ấy đối xử với các cầu thủ trẻ ở mọi phương diện. Tôi thấy hình bóng của mình được phản chiếu rất nhiều qua Enrique thời anh ấy còn là cầu thủ. Còn trên băng ghế huấn luyện, khi bạn nói về một người có đủ năng lực, cá tính và tố chất thủ lĩnh để kiên định đi theo con đường mình chọn, vượt qua mọi áp lực và hoài nghi bủa vây xung quanh để khẳng định bản sắc và chiến thắng thuyết phục theo cách của riêng mình, thì đó là một tấm gương sáng cho tất cả chúng ta học hỏi.

- Martin Zubimendi có nói rằng sau nhiều năm chiến đấu và thay đổi bộ mặt của CLB, thật bất công nếu chỉ đánh giá ông qua danh hiệu. Nhưng mùa giải này, ông hoàn toàn có thể lập cú đúp lịch sử nếu vô địch cả Ngoại hạng Anh lẫn Champions League...

- Trước mắt là Ngoại hạng Anh, vì đã 22 năm qua CLB chưa thể chạm tay vào danh hiệu này, và tiếp đến là Champions League, giải đấu mà đội bóng chưa từng một lần lên ngôi trong lịch sử. Nếu chúng tôi làm được điều đó, rõ ràng chúng tôi sẽ viết nên một trang sử hoàn toàn mới cho CLB.

- Arsenal đã rũ bỏ được cái mác "kẻ về nhì vĩ đại". Điều đó có ý nghĩa quan trọng thế nào trước trận chung kết Champions League sắp tới?

- Một mặt là niềm vui vỡ òa, mặt khác là sự giải tỏa, trút bỏ được gánh nặng ngàn cân. Cảm giác như muốn nói: "Chúng ta làm được rồi". Và giờ là lúc chúng tôi phải biến điều đó thành một cơn cuồng phong của cảm xúc, của khát vọng và sự thèm khát để chinh phục nốt Champions League.

- Đó có phải là một lợi thế lớn cho Arsenal không?

- Đúng vậy, chắc chắn rồi. Danh hiệu này sẽ tiếp thêm cho chúng tôi nguồn năng lượng bất tận, cả sự tự tin và tâm lý sáng suốt.

- Zubimendi là một trong những nhân tố chủ chốt và được sử dụng nhiều nhất, nhưng thời gian gần đây cậu ấy không thường xuyên đá chính. Ông nghĩ người thay thế đang mang lại điều gì đó khác biệt hay do Zubimendi đang quá tải về thể lực?

- Không, mùa giải mà Zubi vừa trải qua là vô cùng xuất sắc. Tôi có thể đưa ra hàng ngàn ví dụ về các ngôi sao hàng đầu chuyển đến Ngoại hạng Anh, và nếu so sánh những gì họ làm được trong năm đầu tiên với những gì Zubi đã thể hiện, bạn sẽ thấy cậu ấy ấn tượng đến thế nào. Nhưng cũng cần nhìn nhận thực tế là cậu ấy đã phải thi đấu với mật độ trận đấu dày đặc mà trước đây chưa từng trải qua. Có thời điểm điều đó đẩy cậu ấy vào thế khó, và việc để cậu ấy dự bị là một quyết định không hề dễ dàng. Tuy nhiên, ở thời điểm đó, chúng tôi có những người khác khác phù hợp với thế trận cụ thể và có thể giúp ích cho đội bóng. Chúng tôi rút Zubi ra để mang lại sự giải tỏa, một bầu không khí để tái tạo oxy, và giờ đây trước mắt chúng tôi là trận cầu sinh tử, nơi đội bóng chắc chắn sẽ cần đến sự trở lại của cậu ấy. Chắc chắn là như vậy.

- Điều gì đã chạy qua tâm trí ông khi chứng kiến cảnh tượng ăn mừng cuồng nhiệt của các CĐV trên các con phố, tại sân Emirates hay khoảnh khắc họ chào đón các cầu thủ lúc 5 giờ sáng?

- Bạn không thể nào hình dung nổi cảnh tượng đó đâu. Tôi vẫn nổi da gà mỗi khi nhắc lại chuyện này. Tất cả những thời khắc gian khổ chúng tôi đã trải qua, những lúc bạn tự hỏi: "Liệu tất cả những điều này có xứng đáng không?". Tất cả những giờ làm việc miệt mài, thử rồi lại thất bại... Nhưng khi chứng kiến khoảnh khắc ấy, tôi khẳng định mình sẵn sàng làm lại điều đó thêm 10.000 lần nữa nếu được chọn. Được nhìn thấy nhiều người hạnh phúc đến thế, với niềm tự hào dâng tràn, điều đó quá đỗi tuyệt đẹp.

Chúng tôi đang được làm công việc tuyệt vời nhất thế giới. Tôi đã nói với các học trò: "Các cậu thấy không, chỉ một quả bóng tròn mà có thể kết nối tất cả những cung bậc cảm xúc đó, bất kể văn hóa, tư tưởng, tôn giáo, giá trị sống của bạn là gì, hay bạn đang ở thành phố nào trên thế giới... Thật kỳ diệu". Đó chính là phép màu của bóng đá.

- Ông đã phải hy sinh rất nhiều thứ trong cuộc sống cá nhân để đạt được thành công này?

- Tôi đã cố gắng cân bằng, nhưng cái giá phải trả cho công việc này là rất lớn. Và nếu có một người xứng đáng được vinh danh hơn ai hết trong chiến công này, đó chính là vợ tôi, Lorena. Những gì cô ấy đã làm cho tôi và các con là không từ ngữ nào có thể diễn tả được, bởi tôi gần như không ở nhà. Và ngay cả khi tôi ở nhà, nhiều lúc thân xác ở đó nhưng tâm trí lại treo ngược cành cây. Bạn hiện diện nhưng không thực sự ở đó. Chính cô ấy là người đã giữ thăng bằng cho tôi, để mỗi khi bước qua cánh cửa nhà, tôi có thể rũ bỏ hoàn toàn cơn bão táp thường nhật để tận hưởng bãi biển ngập nắng bên cạnh những đứa con hạnh phúc của mình. Điều đó thật sự vô giá!

- Câu hỏi cuối cùng, Mikel. Arsenal đóng góp ba gương mặt cho tuyển Tây Ban Nha ở World Cup 2026, là thủ thành David Raya, tiền vệ Mikel Merino và Zubimendi. Ông đánh giá thế nào về cơ hội của họ tại kỳ World Cup sắp tới cùng tuyển Tây Ban Nha, và ông kỳ vọng gì vào ĐTQG?

- Tôi vô cùng tự hào khi thấy họ có tên trong danh sách. Với tôi thì dĩ nhiên họ xứng đáng đá chính trong mọi trận đấu rồi. Nhưng điều làm tôi tự hào nhất là, bất kể Luis de la Fuente giao cho họ vai trò gì, tôi hoàn toàn tin tưởng 100% rằng trong mọi hoàn cảnh và bất cứ khi nào đội tuyển cần, họ đều sẽ tỏa sáng và đáp ứng kỳ vọng. Họ đều là những viên ngọc quý. Hy vọng rằng đội tuyển của chúng ta sẽ làm nên chuyện.