El Nino có thể khiến mưa cực đoan trên toàn cầu

Theo National Geographic, các chuyên gia cảnh báo năm nay nhiều khả năng ghi nhận siêu El Nino mạnh nhất và thước đo đầu tiên để kiểm tra sức mạnh thực sự của nó là mùa mưa xuất hiện sớm nhất vào đầu tháng 6.

El Nino, hiện tượng lặp lại 2-7 năm một lần, làm thay đổi luồng hơi ẩm trong khí quyển Trái Đất, gây hạn hán ở một số nơi và mưa lớn ở nơi khác. Trong quá khứ, El Nino gắn liền với gió mùa yếu hơn, mùa khô và mất mùa. Tuy nhiên, mô hình thời tiết này cũng có thể diễn biến khó dự đoán, kéo theo tổng lượng mưa ít hơn nhưng nhiều sự kiện mưa cực đoan hơn. Gió mùa là hệ thống gió quy mô lớn đổi hướng theo mùa, xảy ra vào mùa đông và mùa hè, khi chênh lệch nhiệt độ giữa lục địa và đại dương đẩy mưa hoặc không khí khô vào đất liền. Phần lớn vùng nhiệt đới như Tây Phi, Đông Á, Australia và tây nam châu Mỹ đều có gió mùa ẩm ướt vào mùa hè.

El Nino xảy ra khi khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương ở xích đạo ấm lên, định hình lại mô hình khí quyển trên toàn hành tinh. Theo Spencer A. Hill, trợ lý giáo sư tại trường City College, New York, nước ấm hơn kéo mưa về phía vùng biển đó, ra xa những nơi khác của thế giới.

Theo Zero Carbon Analytics, tại Ấn Độ, El Nino thường làm suy yếu những cơn mưa do gió mùa, tạo ra điều kiện khô hơn. Đặc biệt, khi sự kiện El Nino xảy ra sau La Nina như hiện nay, số cơn mưa do gió mùa có thể đặc biệt thấp. Đánh giá về lượng mưa trong 132 năm ở Ấn Độ cho thấy các đợt hạn hán nghiêm trọng trong khu vực luôn xảy ra trong thời kỳ El Nino.

Ở Indonesia, lượng mưa giảm do El Nino gắn liền với số vụ cháy rừng gia tăng và năng suất lúa giảm trên đảo Java, nơi trồng hơn 50% lượng gạo của quốc gia này. Tại Philippines, El Nino khiến lượng mưa trung bình giảm và điều kiện hạn hán gia tăng, đặc biệt từ tháng 12 đến tháng 5. Tình trạng thiếu nước có thể ảnh hưởng tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp trong vùng như mùa El Nino năm 2015-2016 từng gây thiệt hại 327 triệu USD.

El Nino xuất hiện vào mùa đông sẽ gây ra điều kiện ẩm ướt hơn ở Nam Âu và lạnh khô hơn ở Bắc Âu. Dự báo mới nhất từ các mô hình dự đoán thời tiết cho thấy mùa hè năm nay ở châu Âu sẽ ấm hơn mức trung bình. Tại Australia, El Nino sẽ dẫn tới nhiệt độ và nguy cơ cháy rừng cao hơn kèm theo lượng mưa thấp hơn.

Tại miền bắc nước Mỹ và Canada, El Nino mang đến thời tiết ấm hơn, trong khi ở miền nam nước Mỹ và Bắc Mexico, các chuyên gia dự đoán điều kiện ẩm ướt, mát mẻ sẽ đi kèm nguy cơ lũ lụt gia tăng. El Nino làm suy yếu hoạt động bão ở Đại Tây Dương nhưng tăng cường bão ở Thái Bình Dương. Tại Đông Phi, sự kiện El Nino thường dẫn đến những cơn mưa ngắn ẩm ướt, có thể gây ra lũ lụt. Ở phía nam châu Phi, thời tiết khô hơn mức trung bình sẽ làm giảm năng suất hoa màu.

Các nhà khoa học nhấn mạnh còn quá sớm để kết luận sự kiện El Nino năm nay mạnh tới mức nào. Nhưng mùa hè nóng hơn và khô hơn cũng như những cơn mưa cực đoan có thể tàn phá mùa màng. Theo Science.org, năm 1983, gió mùa yếu do El Nino góp phần gây mất mùa nặng nề nhất trong lịch sử hiện đại. Ngoài ra, cháy rừng, nắng nóng và nguy cơ sức khỏe do El Nino có thể đảo lộn cuộc sống ở nhiều nơi trên thế giới.

An Khang tổng hợp

Nguồn: vnexpress.net