Cầu cạn được đề xuất thay thế đất đắp cho cao tốc miền Tây

Trong báo cáo gửi Chính phủ mới đây, Bộ Xây dựng đánh giá tổng thể hiệu quả kinh tế kỹ thuật của phương án cầu cạn cao tốc chưa đầu tư tại Đồng bằng sông Cửu Long. Nghiên cứu được thực hiện sau khi Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng so sánh các phương án dựa trên hiệu quả trong toàn bộ vòng đời công trình, thay vì chỉ nhìn vào chi phí xây dựng ban đầu.

Viện Kinh tế xây dựng được giao phân tích hai phương án: làm đường nền đắp như hiện nay và xây dựng cầu cạn bằng bêtông cốt thép thay thế phần đường đắp. Kết quả cho thấy cầu cạn có chi phí đầu tư ban đầu cao gấp 1,6-1,7 lần so với phương án đắp nền. Tuy nhiên, tính theo tuổi thọ thiết kế 100 năm của công trình, tổng chi phí hai phương án chỉ chênh nhau khoảng 1,1-1,14 lần.

Nói cách khác, khoản chênh lệch lớn ở giai đoạn xây dựng ban đầu có thể thu hẹp khi tính thêm các yếu tố như duy tu, sửa chữa, xử lý lún nền và những tác động dài hạn do biến đổi khí hậu. Ngoài chi phí, cầu cạn còn giúp giảm đáng kể nhu cầu sử dụng đất. Theo tính toán của Bộ Xây dựng, diện tích giải phóng mặt bằng chỉ bằng khoảng 82-85% so với đường nền đắp.

Đặc biệt, với vùng đất yếu như Đồng bằng sông Cửu Long, cầu cạn giúp hạn chế các vấn đề cố hữu của nền đường đắp như lún kéo dài, phải gia cố, nâng cấp nhiều lần. Công trình cũng ít bị ảnh hưởng hơn trước tình trạng nước biển dâng, sụt lún đất và biến động dòng chảy.

Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng kiến nghị ưu tiên nghiên cứu áp dụng cầu cạn cho các dự án cao tốc triển khai giai đoạn 2026-2030 và sau này, nhất là những khu vực nền đất yếu hoặc phải đào sâu, đắp cao.

Đối với từng dự án cụ thể, Bộ Xây dựng sẽ yêu cầu tư vấn và chủ đầu tư nghiên cứu, so sánh các phương án để lựa chọn giải pháp bảo đảm hiệu quả kinh tế - kỹ thuật tối ưu trong suốt vòng đời công trình.

Theo quy hoạch, Đồng bằng sông Cửu Long sẽ có khoảng 1.256 km cao tốc gồm ba tuyến dọc và ba tuyến ngang. Tuyến trục dọc phía Đông TP HCM - Tiền Giang - Bến Tre - Trà Vinh - Sóc Trăng cũng đang được nghiên cứu kéo dài thêm khoảng 110 km tới Cà Mau.

Dự kiến cuối năm 2027, các tuyến cao tốc toàn vùng hoàn thành khoảng 647 km, còn khoảng 719 km chưa đầu tư.

Bộ Xây dựng tính toán khoảng 326 km dự kiến triển khai trước năm 2030 gồm: cầu Cần Thơ dài 15 km, đoạn Đức Hòa - Mỹ An dài 74 km, cao tốc Bến Tre - Trà Vinh - Sóc Trăng dài 71 km, đoạn Hà Tiên - Rạch Giá dài 98 km và đoạn Hồng Ngự - Cao Lãnh dài 68 km.

Đồng thời Bộ Xây dựng đang nghiên cứu các tuyến cao tốc với chiều dài 393 km để triển khai đầu tư sau năm 2030, gồm: đoạn An Hữu - Trà Vinh dài 90 km và đoạn Rạch Giá - Bạc Liêu dài 114 km, đoạn TP.HCM - Tiền Giang - Bến Tre dài 79 km và đoạn Sóc Trăng - Cà Mau dài 110 km.

Theo Bộ Xây dựng, nếu 700 km cao tốc còn lại tiếp tục làm theo phương án nền đắp 4 làn xe cần khoảng 191 triệu m3 cát và 19,4 triệu m3 đá. Đây là khối lượng rất lớn trong bối cảnh các mỏ cát tự nhiên ngày càng hạn chế. Trong bối cảnh đó, cầu cạn được xem là một phương án giúp thay đổi cách tiếp cận phát triển hạ tầng tại miền Tây.

Nguồn: vnexpress.net