Vì sao người Pháp thường bạo loạn sau những chiến thắng bóng đá?

Câu hỏi vì sao nước Pháp liên tiếp chứng kiến bạo loạn sau các chức vô địch của PSG, trong khi London không xảy ra tình trạng tương tự khi Arsenal đăng quang Ngoại hạng Anh, khiến Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nunez phản ứng gay gắt.

"Chỉ cần suy nghĩ 5 giây thôi, liệu có thực sự cần đặt câu hỏi về hiệu quả của hệ thống cảnh sát không? Đó có phải là vấn đề cốt lõi không?", ông nói trên chương trình Le 7/9 của đài France Inter ngày 1/6.

Khi được yêu cầu giải thích về "nguyên nhân sâu xa" của bạo lực cuối tuần qua, Bộ trưởng Nội vụ Pháp cho rằng một bộ phận người dân đã lợi dụng các sự kiện ăn mừng để phá hoại và cướp bóc. "Nguyên nhân sâu xa là có những người lợi dụng không khí lễ hội để đập phá, cướp bóc. Đó là thực tế", ông nói.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng những câu trả lời như vậy đã trở thành phản ứng quen thuộc của chính phủ Pháp trước tình trạng bất ổn kéo dài nhiều năm, gắn liền với các chiến thắng của PSG. Việc giới chức chưa thể lý giải cho hàng trăm người bị bắt, hàng chục cảnh sát bị thương và ít nhất một người thiệt mạng sau khi PSG thắng Arsenal ở chung kết Champions League cuối tuần qua được xem là dấu hiệu cho thấy vấn đề vẫn chưa được giải quyết tận gốc.

Không phải lần đầu tiên các danh hiệu của PSG kéo theo bạo lực đường phố. Năm 2013, đội bóng này lần đầu vô địch Ligue 1 sau 19 năm chờ đợi. Lễ ăn mừng tại Paris nhanh chóng biến thành hỗn loạn khi người hâm mộ đụng độ với cảnh sát chống bạo động. Vụ việc khiến 30 người bị thương, trong đó có ba cảnh sát, và 21 người bị bắt.

Khi đó, PSG ra thông cáo cho biết: "Đáng lẽ hôm nay phải là ngày hội của Paris. Nhưng bữa tiệc đã bị phá hỏng bởi vài trăm kẻ gây rối không liên quan gì đến bóng đá".

Bernard Boucault, cảnh sát trưởng Paris thời điểm đó, cho biết khoảng 800 cảnh sát mất nhiều giờ mới kiểm soát được tình hình sau khi nhiều cửa kính cửa hàng và ôtô gần đại lộ Champs-Élysées bị đập phá.

Ngay cả cựu danh thủ David Beckham, khi đó đang khoác áo PSG, cũng phải được lực lượng an ninh hộ tống rời đi giữa lúc người hâm mộ ném đá và các vật thể khác vào cảnh sát.

Bộ trưởng Nội vụ khi ấy là Manuel Valls sau đó hủy lễ trao Cup dự kiến tổ chức trước tòa thị chính Paris và thừa nhận PSG đang gặp những vấn đề nghiêm trọng với người hâm mộ. "Bóng đá vẫn đang bệnh, và PSG là một ví dụ", ông nói năm 2013.

Những lo ngại về cách thức kiểm soát đám đông của cảnh sát Pháp tiếp tục gia tăng trong các năm sau đó. Các sự kiện gây tranh cãi bao gồm trận đấu tại Stade de France trong vụ khủng bố Paris năm 2015; Euro 2016, nơi các nhóm hooligan Nga tấn công cổ động viên Anh ở Marseille; các cuộc bạo loạn sau khi PSG vào chung kết Champions League lần đầu năm 2020; hay vụ cảnh sát Pháp bị chỉ trích vì sử dụng hơi cay và biện pháp mạnh với người hâm mộ Liverpool trong trận chung kết Champions League 2022.

Năm ngoái, khi PSG loại Arsenal ở bán kết Champions League rồi đánh bại Inter Milan 5-0 trong trận chung kết, nhiều vụ bạo loạn cũng xảy ra tại Paris và các khu vực khác.

Theo các nhà quan sát, dù lực lượng an ninh đã chuẩn bị tốt hơn cho nguy cơ hỗn loạn sau trận chung kết cuối tuần qua, rất ít dấu hiệu cho thấy các nguyên nhân xã hội sâu xa đã được nhận diện và xử lý trong suốt 12 tháng qua.

Sau các vụ việc mới nhất, nhiều chính trị gia và lãnh đạo địa phương đã lên tiếng. Thị trưởng quận 8 của Paris, nơi có đại lộ Champs-Élysées và khoảng 20.000 người tập trung sau chiến thắng của PSG, cho rằng giải pháp duy nhất là cấm hoàn toàn các cuộc tụ tập trên tuyến phố biểu tượng này.

Theo chính quyền quận, khu vực Champs-Élysées "không còn là nơi ăn mừng mà đã trở thành một chiến trường đô thị". Họ cho rằng khi việc tổ chức lễ hội bóng đá luôn dẫn tới bạo loạn và cách tiếp cận hợp lý duy nhất là không cho phép tụ tập.

Marine Le Pen, lãnh đạo phe cực hữu và từng ba lần tranh cử tổng thống, cũng chỉ trích tình trạng này. "Chỉ ở Pháp, chiến thắng của một CLB bóng đá mới dẫn đến bạo loạn", bà viết trên mạng xã hội X, cho rằng người dân buộc phải ở trong nhà mỗi khi đội bóng chiến thắng để tránh đối mặt với bạo lực ngoài đường phố.

Trong khi đó, nghị sĩ châu Âu Raphael Glucksmann lại nhìn nhận vấn đề từ góc độ xã hội. "Nước Pháp đang sống trong trạng thái căng thẳng. Xã hội ngày càng trở nên bạo lực hơn. Chúng ta giống như một nồi áp suất có thể phát nổ bất cứ lúc nào", ông nói.

Henry Samuel, phóng viên thường trú của Telegraph tại Paris suốt gần ba thập kỷ, cho rằng nguyên nhân không chỉ nằm ở bóng đá hay người hâm mộ. Ông nhận định lực lượng cảnh sát Pháp từ lâu đã bị các tổ chức nhân quyền trong và ngoài nước chỉ trích về chiến thuật trấn áp biểu tình và kiểm soát đám đông.

"Cách họ xử lý trận Liverpool hay các cuộc biểu tình Áo vàng từng gây nhiều tranh cãi. Có những người hỏng mắt hoặc bị thương nặng vì đạn cao su. Điều đó khó có thể được chấp nhận ở nhiều nước châu Âu khác", Samuel nói.

Tuy nhiên, ông cũng cho rằng cảnh sát Pháp phải đối mặt với khối lượng công việc đặc biệt lớn, từ khủng bố, biểu tình quy mô lớn cho tới các sự kiện thể thao.

Theo Samuel, thành công gần đây của PSG còn thu hút lượng lớn người dân từ các khu ngoại ô nghèo - nơi có tỷ lệ thất nghiệp cao và nhiều cộng đồng nhập cư sinh sống - đổ về trung tâm thành phố trong những dịp lễ hội. "Khi có một sự kiện lớn, đặc biệt là một trận bóng đá lớn, rất nhiều người kéo vào trung tâm. Họ muốn hòa mình vào không khí lễ hội, nhưng đôi khi mọi thứ vượt khỏi tầm kiểm soát", ông nói.

Điều khiến nhiều người đặt câu hỏi là sự tương phản giữa Paris và London. Lễ diễu hành mừng chức vô địch Ngoại hạng Anh của Arsenal cuối tuần qua lập kỷ lục với hơn 1,5 triệu người tham dự. Tuy nhiên, cảnh sát chỉ ghi nhận 24 vụ bắt giữ, trong đó 10 trường hợp liên quan đến hành vi tấn công lực lượng chức năng. Không xuất hiện các vụ cướp bóc, đập phá quy mô lớn như tại Paris.

"Nếu Arsenal còn nhiều điều phải học từ PSG trên sân cỏ từ những thất bại trước đội bóng của HLV Luis Enrique, thì ở chiều ngược lại, nước Pháp dường như cũng có không ít bài học có thể tham khảo từ nước Anh trong cách quản lý các lễ hội bóng đá ngoài đời thực", tờ Telegraph bình luận.

Nguồn: vnexpress.net