Bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, chuyên khoa Nội, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, cho biết nắng nóng khiến chúng ta tìm mọi cách để hạ nhiệt nhanh chóng, song cần thận trọng để tránh "rước họa".
Cơ thể con người duy trì thân nhiệt ổn định quanh mức 37 độ C. Khi hoạt động dưới trời nắng nóng, cơ thể sẽ tự kích hoạt cơ chế làm mát. Mạch máu dưới da giãn ra để đưa nhiệt ra ngoài. Tuyến mồ hôi hoạt động mạnh để làm mát qua quá trình bay hơi.
"Đây là giai đoạn cơ thể rất nhạy cảm với các thay đổi đột ngột từ môi trường bên ngoài", bác sĩ Hoàng nói.
Nếu tắm nước lạnh ngay khi vừa đi nắng về, sự thay đổi nhiệt độ quá nhanh sẽ khiến cơ thể không kịp thích nghi. Nhiệt độ da giảm đột ngột kích hoạt phản xạ gọi là "sốc lạnh", gây hại sức khỏe. Khi mạch co lại, sức cản tăng lên, tim phải co bóp mạnh hơn để đẩy máu đi. Nhu cầu oxy của tim tăng cao nhưng dòng máu nuôi tim lại giảm do co mạch vành. Sự mất cân bằng này có thể kích hoạt cơn nhồi máu cơ tim hoặc rối loạn nhịp tim nguy hiểm.
Không chỉ vậy, sau khi đi nắng, cơ thể thường mất nhiều nước qua mồ hôi. Nếu không bù đủ nước, máu sẽ trở nên "đặc" hơn. Khi kết hợp với tình trạng co mạch đột ngột do nước lạnh, dòng máu lưu thông chậm lại, dễ hình thành cục máu đông. Các cục máu đông này có thể gây tắc mạch não, dẫn đến đột quỵ thiếu máu não. Đây là dạng đột quỵ phổ biến, chiếm tỷ lệ lớn trong các ca cấp cứu mùa nắng nóng.
Ngoài ra, khi nước lạnh tiếp xúc với da, các thụ thể nhiệt gửi tín hiệu về não rằng cơ thể đang lạnh. Não sẽ ra lệnh co mạch và ngừng tiết mồ hôi để giữ nhiệt. Điều này khiến nhiệt lượng bên trong cơ thể không thoát ra được, gây mệt lả, choáng váng.
Tắm ngay khi cơ thể còn nhiều mồ hôi cũng gây ảnh hưởng đến da và đường hô hấp, khiến nhiều người dễ bị viêm họng, ho hoặc viêm phế quản sau khi tắm nước lạnh lúc vừa đi nắng về.
Bác sĩ khuyên người mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường, người cao tuổi cần thận trọng trong thời tiết nắng nóng. Nên tắm bằng nước ấm hoặc nước mát vừa phải, bắt đầu làm ướt từ chân, sau đó lên tay và thân người. Tránh dội nước lạnh trực tiếp lên đầu. Thời gian tắm nên giới hạn trong khoảng 15 đến 20 phút. Sau khi tắm cần lau khô người và giữ ấm cơ thể. Với người đang mệt hoặc có bệnh nền, chỉ nên lau người bằng khăn ấm thay vì tắm.
Hạn chế một số thói quen như uống nước đá lạnh quá nhanh có thể gây co thắt dạ dày, dẫn đến đau bụng hoặc rối loạn tiêu hóa. Ngồi ngay trước quạt mạnh hoặc vào phòng điều hòa lạnh sâu khi cơ thể còn nóng cũng gây sốc nhiệt tương tự.
