Phim tình báo, vượt ngục - 'mỏ vàng' mới của điện ảnh Việt

Đầu tháng 5, tác phẩm Mật mã Đông Dương khởi động, quy tụ dàn diễn viên như Ninh Dương Lan Ngọc, Quang Tuấn, Trâm Anh. Kịch bản do đạo diễn Trần Ka My và êkíp thực hiện, lấy cảm hứng từ một số chuyên án trong hơn 25.000 bộ hồ sơ chiến sĩ tình báo viên Việt Nam thời chống Pháp và chống Mỹ.

Đơn vị sản xuất đứng sau dự án là Điện ảnh Công an Nhân dân, từng phát hành phim Tử chiến trên không - bom tấn hành động năm 2025. Phim theo chân nhân vật Trần Thắng, chiến sĩ công an Việt Nam hoạt động sâu trong bộ máy an ninh đối phương ở Lào. Để hoàn thành sứ mệnh, anh phải đánh đổi danh tính thật, các mối quan hệ, sự an nguy của bản thân và gia đình. Êkíp đầu tư quy mô ghi hình với nhiều địa điểm trong nước và tại Lào.

Năm dự án khác được công bố gần đây, lần lượt ấn định lịch ra rạp từ dịp Tết 2027 đến 30/4. Các phim đều chung bối cảnh thời chiến, với sự tham gia của dàn đạo diễn "trăm tỷ".

Cùng mang màu sắc đấu trí như Mật mã Đông Dương, Nữ biệt động Sài Gòn (đạo diễn Hàm Trần) xoay quanh Giang và Gấm, hai chị em ruột lạc nhau trong chiến tranh. Ngày gặp lại, cả hai phát hiện nằm ở hai đầu chiến tuyến, từ đó đứng trước nhiều lựa chọn giằng xé. Hai tác phẩm đối đầu nhau khi cùng chung ngày phát hành dự kiến 30/4/2027.

Ngoài tình báo, thể loại vượt ngục đang được nhiều nhà làm phim chú trọng. Cận kề cái chết đánh dấu sự trở lại của đạo diễn Bùi Thạc Chuyên sau Địa đạo - tác phẩm doanh thu hơn 170 tỷ đồng. Câu chuyện vào thời chống Mỹ, xoay quanh một tù nhân vốn là đặc vụ của đường dây vận chuyển chiến lược từ Bắc vào Nam. Nhân vật chính lập kế hoạch trốn khỏi trại giam Phú Quốc - nơi được ví như "địa ngục trần gian" thời bấy giờ. Nhà sản xuất tổ chức casting từ ngày 8/5, sau đó bấm máy để kịp ra mắt vào đầu năm sau.

"Chúng tôi mượn câu chuyện vượt ngục để khắc họa nỗ lực sinh tồn, khi nhân vật bị đặt vào những tình huống căng thẳng tột độ, nội tâm liên tục giằng xé", Bùi Thạc Chuyên cho biết. Một tác phẩm cùng lấy bối cảnh nhà tù Phú Quốc, đang được nhà sản xuất Nhất Trung (phim Ma da, Quỷ nhập tràng) ấp ủ.

Một phim cảm hứng lịch sử khác đang gây chú ý là Đất đỏ, xoay quanh cuộc đời anh hùng Võ Thị Sáu. Đạo diễn Lê Văn Kiệt (phim Hai Phượng) cùng êkíp tập trung một phần vào thời ấu thơ của chị Võ Thị Sáu tại chiến khu Long Mỹ và vùng căn cứ Bà Rịa, đến khi trở thành đội viên đội công an xung phong, sau đó bị địch bắt, giam ở nhà tù Đất Đỏ.

Nhiều nhà sản xuất nhìn nhận dòng phim tình báo, vượt ngục là "mỏ vàng" của điện ảnh. Trung tá Trần Nam Chung - Giám đốc Điện ảnh Công an nhân dân - cho biết một thời gian dài, các hãng phim thường ngại đụng đến đề tài này, kể cả đơn vị điện ảnh thuộc các lực lượng vũ trang như công an, quân đội. Tình báo là hoạt động bí mật, do đó các hãng thường thiếu cơ sở dữ liệu, câu chuyện để khai thác. Trước đây, chỉ có một số phim truyền hình thực hiện thành công, như Ván bài lật ngửa (1982-1987), Vị tướng tình báo và hai bà vợ (2003).

Theo ông Nam Chung, năm 2026 đánh dấu 80 năm ngày truyền thống Lực lượng Tình báo Công an nhân dân, do đó nhà sản xuất được phép tiếp cận một số hồ sơ bí mật, từ đây có ý tưởng phát triển dự án. Hai trong số các nguyên mẫu của phim là anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thiệu Giốc và chiến sĩ công an Quang Hải, được đánh giá là bậc kỳ tài trong lĩnh vực tình báo.

Đồng quan điểm, nhà sản xuất Nguyễn Cao Tùng cho rằng dòng phim cảm hứng yêu nước bước vào giai đoạn khởi sắc. Theo ông, nhiều khán giả trẻ bộc lộ hứng thú với các câu chuyện lịch sử trên màn ảnh rộng, sau hai sự kiện đại lễ A50 và A80, cùng thành công của Mưa đỏ, Địa đạo.

Dù tiềm năng, dòng phim này nhiều thách thức, nhất là ở khâu bối cảnh, kỹ xảo. Với nhà sản xuất Mật mã Đông Dương, áp lực lớn nhất là tái dựng chân thật giai đoạn kháng chiến những năm đầu 1960. Ông cho biết những ngôi nhà, nội thất, trang phục đều cần chuẩn bị công phu, bám sát lịch sử. Một số tư liệu, hình ảnh trong nước vẫn còn, song vấn đề phức tạp hơn là phim có nhiều cảnh quay ở nước ngoài, dẫn đến khó khăn tìm kiếm thông tin kiến trúc, nội thất ở Lào hơn 60 năm trước.

Còn vấn đề nan giải của đoàn phim Đất đỏ là thiếu phim trường. Những cảnh quay chính trong tác phẩm là ngôi làng nơi cô Sáu sinh ra, chợ Đất Đỏ, chiến khu Minh Đạm, nhà tù Côn Đảo. Nhà giam nay là di tích, không thể quay các cảnh cháy nổ, do đó đoàn phim phải dựng lại ở bối cảnh khác tại Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ).

Theo ông Cao Tùng, với dòng phim lịch sử, mỗi êkíp cần tập trung vào thế mạnh riêng, tạo yếu tố khác biệt so với mặt bằng chung. Chẳng hạn, nhà sản xuất Đất đỏ xác định không làm phim đơn thuần về chiến tranh, mà khai thác màu sắc thriller (hồi hộp) xen lẫn hành động - sở trường của đạo diễn Lê Văn Kiệt. Ngoài ra, các đơn vị cần chọn thời điểm phát hành và chiến lược marketing phù hợp, bởi việc sáu phim "tranh nhau ra rạp" dễ dẫn đến kịch bản thất thu, như mùa lễ 30/4 vừa qua.

"Thể loại này là một 'mỏ vàng' bởi có nhiều câu chuyện hay để đưa lên màn ảnh. Tuy nhiên, các nhà sản xuất cần thận trọng trước khi bắt tay làm phim, bởi nếu thiếu đầu tư nghiêm túc, ngân sách kém có thể dẫn đến phản ứng tiêu cực từ khán giả", ông Cao Tùng nhận định.

Nguồn: vnexpress.net