Công đoàn: Giảm giờ làm dưới 48 tiếng 'không kéo giảm năng suất lao động'

Giờ làm việc khu vực doanh nghiệp do Bộ luật Lao động điều chỉnh, quy định 48 giờ mỗi tuần. Công đoàn Việt Nam đang đề xuất sửa đổi toàn diện Bộ luật Lao động, điều chỉnh giờ làm việc xuống còn 40-44 giờ mỗi tuần tiến tới tiệm cận khu vực công.

Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Nguyễn Anh Tuấn đánh giá điều chỉnh giờ làm dưới 48 giờ không mâu thuẫn hay kéo giảm năng suất lao động. Ngược lại chính sách đảm bảo quyền lợi tốt hơn cho người lao động, khi họ có thời giờ làm việc, nghỉ ngơi hợp lý, đầy đủ, tinh thần làm việc hứng khởi giúp phát huy tối đa năng lực. Lao động có đời sống cân bằng là nền tảng để doanh nghiệp phát triển, góp phần tăng năng suất lao động - một trong những yếu tố góp phần đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Tại cấp cơ sở, ông Bùi Văn Trường, Chủ tịch Công đoàn Công ty Luxshare- ICT Vân Trung, Bắc Ninh - doanh nghiệp sử dụng hơn 30.000 lao động ngành điện tử, đánh giá năng suất lao động phụ thuộc nhiều yếu tố chứ không chỉ giờ làm việc. Trong đó hàm lượng lớn là đầu tư công nghệ và quản trị doanh nghiệp.

Dẫn thực tế từ nhà máy sản xuất khối FDI, ông Trường cho biết muốn tăng năng suất lao động thì phải đầu tư máy móc dây chuyền và đào tạo nâng cao tay nghề cho lao động, đặc biệt ngoại ngữ để có thể giao tiếp với giới chủ hoặc quản lý cấp cao. Trong bối cảnh cạnh tranh lao động, nhà máy này đưa công nhân viên đi nước ngoài học tập nâng cao trình độ, thành thạo tiếng Trung rồi quay trở lại đảm nhận một số vị trí trực tiếp sản xuất. Họ sẽ trực tiếp đào tạo lại cho lao động Việt Nam, góp phần nâng mặt bằng chung chất lượng nhân lực làm nguồn lâu dài.

"Nếu giảm thời gian làm việc khoảng 4 giờ mỗi tuần, doanh nghiệp vẫn có thể đáp ứng được khối lượng cũng như đơn hàng sản xuất. Song nên có lộ trình để nhà máy sắp xếp thích ứng dần", ông Trường nói, thêm rằng trên góc độ người lao động mong sớm thực thi chính sách song vẫn đảm bảo thu nhập cho công nhân.

Chung quan điểm, ông Đinh Sỹ Phúc, Chủ tịch Công đoàn Công ty Taekwang Vina, Đồng Nai, doanh nghiệp có 32.000 lao động phần lớn là nữ, đánh giá giảm giờ làm nếu chỉ mang tính khuyến khích không nhiều ý nghĩa, vì thế nên quy định cứng trong luật.

Theo ông, doanh nghiệp khối FDI tuân thủ quy định khá tốt từ tiền lương, bảo hiểm xã hội, chính sách phúc lợi thông qua thương lượng tập thể với công đoàn. Song để có những quy định vượt trội về giảm giờ làm việc là rất khó, nhất là khối sản xuất, luật quy định tối đa bao nhiêu doanh nghiệp sẽ thực hiện bấy nhiêu.

Song giảm giờ làm là xu thế phù hợp với tiến trình phát triển của nhiều nước trên thế giới. Việt Nam cũng không nằm ngoài xu hướng này khi kinh tế đất nước có nhiều thành tựu, người lao động phải được thụ hưởng thành quả, ngoài thu nhập còn bằng chất lượng sống tốt hơn. Ông Phúc cho biết giảm giờ làm dưới 48 giờ là mục tiêu công đoàn đeo đuổi nhiều năm nên kỳ vọng chính sách sẽ sớm được luật hóa trong giai đoạn 2026-2031.

Ông Phúc cũng kiến nghị sửa đổi luật lao động nên đặt lộ trình, trước mắt giảm xuống 44 giờ rồi tới 40 giờ cho phù hợp xu thế chung. "Những kiến nghị của lao động về giảm giờ làm, hướng tới lương đủ sống thay vì lương tối thiểu, phòng chống kiệt sức tại nơi làm việc, bổ sung nghỉ lễ cho thấy những kỳ vọng thiết thực về cải thiện đời sống vật chất lẫn tinh thần, năng suất cao nhưng thu nhập cũng phải tốt hơn", ông nói.

Ba năm qua, Công đoàn Việt Nam liên tục đề xuất xây dựng lộ trình giảm giờ làm việc trong tuần từ 48 giờ xuống 44, tiến tới 40 giờ của lao động khối doanh nghiệp, từ hai lần Đại hội Công đoàn lần thứ 13, 14 đến các diễn đàn nâng cao năng suất lao động quốc gia. Trên nghị trường Quốc hội, đại biểu cũng hai lần nêu ý kiến tương tự.

Thời gian làm việc không quá 8 giờ mỗi ngày hoặc 48 giờ mỗi tuần được quy định tại Bộ luật Lao động năm 1994. Người sử dụng lao động có quyền quy định thời giờ làm việc theo ngày hoặc tuần nhưng phải thông báo trước cho người lao động biết. Năm 1999, giờ làm việc khu vực công giảm xuống 40 giờ mỗi tuần trong khi khối doanh nghiệp giữ nguyên 48 giờ cho đến nay. Nhà nước khuyến khích doanh nghiệp thực hiện tuần làm việc 40 giờ đối với người lao động.

Báo cáo Điều tra lao động việc làm năm 2024 của Cơ quan thống kê quốc gia cho thấy, số giờ làm việc bình quân mỗi tuần của lao động đã tăng liên tục, từ 42,2 giờ năm 2022 lên 42,5 giờ vào năm 2024. Xét theo tỷ trọng, khoảng 46% lao động làm việc 40-48 giờ; gần 29% làm việc trên 48 giờ mỗi tuần. Theo khu vực kinh tế, trong quý IV/2024, số giờ làm việc bình quân trong tuần của lao động khối FDI cao nhất, hơn 50 tiếng; lao động ngoài nhà nước 42,5 giờ; trong khi khu vực nhà nước 43,3 giờ mỗi tuần.

Thống kê của Cục An toàn lao động (cũ) năm 2019, Việt Nam có số giờ làm việc thuộc nhóm cao trong Đông Nam Á, trong khi ngày nghỉ lễ thuộc nhóm thấp nhất. Cụ thể, tính riêng thời gian làm việc trong năm của người Việt khoảng 2.320 giờ, thấp hơn Philippines, Malaysia, Thái Lan và cao hơn Singapore, Indonesia, Lào và Campuchia.

Nguồn: vnexpress.net