'Vết sẹo' của Sam Altman

Sau phiên tòa kéo dài ba tuần, ngày 18/5, thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers của tòa án quận tại Oakland (Mỹ) bác bỏ cáo buộc của Elon Musk rằng OpenAI và Sam Altman "đi chệch sứ mệnh phi lợi nhuận". Đây được xem là chiến thắng quan trọng khi công ty đứng sau ChatGPT sắp phát hành cổ phiếu lần đầu (IPO),

Tuy nhiên, theo Reuters, loạt tài liệu tại tòa đã phơi bày phần nào tính cách thiếu trung thực của CEO. "Chân dung của Altman có thể làm suy yếu lòng tin của các nhà đầu tư, vốn dự định bỏ tiền cho đợt IPO tiềm năng trị giá 1.000 tỷ USD", hãng tin bình luận.

Sam Altman đã trải qua nhiều ngày lắng nghe lời nhận xét từ đồng nghiệp cũ và nhân chứng, đa số mô tả ông là nhà lãnh đạo không đáng tin cậy, trong đó có các cựu thành viên hội đồng quản trị, cựu nhà khoa học trưởng Ilya Sutskever và cựu giám đốc công nghệ Mira Murati. Trong quá trình thẩm vấn chéo, nhóm luật sư của Musk cũng dẫn lời khai của 8 nhân chứng, hầu hết cho rằng Altman đánh lừa hoặc nói dối.

"Những cáo buộc từ chính đồng nghiệp cũ cho thấy Altman cũng không phải đối tác kinh doanh đáng tin cậy", Business Insider bình luận.

"Phán quyết của tòa loại bỏ mối đe dọa pháp lý lớn nhất đối với quá trình IPO của OpenAI", James Rubinowitz, luật sư tranh tụng và chuyên gia về AI, đánh giá. "Tuy nhiên, kể cả thắng kiện, OpenAI vẫn phải gánh chịu tai tiếng về quản trị thông qua các bằng chứng công khai vĩnh viễn. Mỗi nhà đầu tư đã đọc tài liệu đều đang tự mình phân tích độ tin cậy của Altman trước khi rót vốn".

Đáp lại những lời cáo buộc, Altman tự bào chữa tại tòa: "Tôi tin tôi là một doanh nhân trung thực và đáng tin cậy".

Ở chiều ngược lại, các luật sư của OpenAI tố cáo phía Elon Musk dùng "chiêu trò bôi nhọ danh dự" nhằm vào Altman thay vì đưa ra bằng chứng cho những cáo buộc. Họ cho rằng Musk thực tế muốn cản trở sự phát triển của OpenAI thay vì theo đuổi lý do chính của vụ kiện.

Tuy nhiên, chiến thắng của Altman được đánh giá có tầm quan trọng rất lớn, mở đường cho tham vọng nghìn tỷ USD của OpenAI. "Kế hoạch sắp tới của OpenAI giờ đây dường như được đảm bảo chắc chắn, bởi vì ngay cả người giàu nhất thế giới cũng không thể ngăn được họ", Guardian bình luận.

GS Sarah Kreps, Giám đốc Viện Chính sách công nghệ tại Đại học Cornell, cho biết Phố Wall, vốn luôn cảnh giác với những biến động và bất ổn, có lẽ đang "thở phào nhẹ nhõm". Bà gọi phán quyết là sự phản ánh thực tế khắc nghiệt, rằng việc phát triển mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến rất tốn kém, do đó một tổ chức duy trì mô hình phi lợi nhuận sẽ không khả thi trước sự cạnh tranh khốc liệt, đòi hỏi nhiều vốn đầu tư.

"Phán quyết có khả năng trấn an nhà đầu tư và toàn bộ lĩnh vực AI, vì giúp tránh một kết quả hỗn loạn tiềm tàng, có thể đe dọa cấu trúc thương mại của OpenAI, quan hệ đối tác với Microsoft và những kế hoạch gây quỹ trong tương lai", bà Kreps nói. "Các mô hình doanh nghiệp hoàn toàn phi lợi nhuận rất khó duy trì ở vị trí tiên phong".

Dù vậy, việc tòa ra phán quyết với lý do "vượt thời hạn khởi kiện" cho thấy vụ kiện thực tế chưa giải quyết những cáo buộc Musk đưa ra. "Việc phiên tòa xoay quanh một vấn đề thủ tục về thời gian để lại nhiều câu hỏi và tranh luận, chẳng hạn các hệ thống này nên quản lý như thế nào, ai hưởng lợi về kinh tế từ chúng, tốc độ triển khai phù hợp hay không", bà nói thêm.

Năm 2024, CEO Tesla đệ đơn kiện, tố cáo OpenAI, Sam Altman, Chủ tịch Greg Brockman và tập đoàn Microsoft - nhà đầu tư ban đầu vào OpenAI - phản bội sứ mệnh phi lợi nhuận. Tỷ phú đã biết về các vấn đề này từ năm 2021, nhưng ba năm sau mới nộp đơn kiện OpenAI, do đó bỏ lỡ thời hạn pháp lý theo quy định.

Musk đồng sáng lập OpenAI năm 2015, nhưng rời đi đầu năm 2018 do bất đồng. Ông cáo buộc công ty cũ thao túng, khiến ông đóng góp 38 triệu USD, nhưng sau đó âm thầm chuyển sang mô hình kinh doanh "vì lợi nhuận", nhận hàng chục tỷ USD từ Microsoft và các nhà đầu tư khác. Ông đòi bồi thường 130 tỷ USD, đồng thời yêu cầu cách chức Altman và Brockman.

Nguồn: vnexpress.net