Lo ngại tăng ùn tắc khi khai thác thương mại đất Bến xe Miền Đông

Công ty cổ phần Đầu tư hạ tầng kỹ thuật TP HCM (CII) - đại diện liên danh nhà đầu tư - vừa đề xuất dự án cải tạo giao thông khu vực Hàng Xanh - Bình Triệu với tổng vốn sơ bộ hơn 10.200 tỷ đồng.

Các hạng mục chính gồm mở rộng, xây đường trên cao dọc các trục Đinh Bộ Lĩnh, Xô Viết Nghệ Tĩnh và đoạn quốc lộ 13 từ ngã năm Đài Liệt sĩ đến cầu Bình Triệu. Dự án cũng đề xuất xây nút giao nhiều tầng tại ngã tư Hàng Xanh và cầu Bình Triệu 3 vượt sông Sài Gòn nhằm đồng bộ với kế hoạch mở rộng quốc lộ 13.

Dự án được đề xuất theo hình thức BT (xây dựng - chuyển giao). Nhà đầu tư tự thu xếp phần lớn vốn thực hiện và đề nghị được thanh toán bằng quỹ đất Bến xe Miền Đông hiện hữu.

Theo phương án sơ bộ, một phần diện tích khu đất sẽ bố trí tái định cư, công trình công cộng, thương mại, dịch vụ và không gian ngầm cho bến xe buýt. Phần còn lại giao nhà đầu tư khai thác, kinh doanh để hoàn vốn.

Ông Lê Quốc Bình, Tổng giám đốc CII, cho biết đề xuất mới ở giai đoạn nghiên cứu ban đầu và sẽ được tính toán chi tiết hơn nếu được thành phố chấp thuận.

Theo ông, việc kết hợp đầu tư giao thông với khai thác quỹ đất Bến xe Miền Đông nằm trong định hướng tái cấu trúc toàn bộ khu Hàng Xanh - Bình Triệu theo mô hình TOD (phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng).

Hàng Xanh - Bình Triệu nhiều năm qua là điểm nóng ùn tắc của TP HCM, đặc biệt trên các tuyến Xô Viết Nghệ Tĩnh, Đinh Bộ Lĩnh, Nguyễn Xí và quốc lộ 13. Đây cũng là cửa ngõ đông bắc thành phố với lưu lượng phương tiện rất lớn mỗi ngày.

Bến xe Miền Đông hiện hữu được xây dựng từ năm 1985 trên diện tích khoảng 6,7 ha, từng là đầu mối vận tải liên tỉnh lớn nhất TP HCM, kết nối các tuyến đi miền Bắc, miền Trung, Tây Nguyên và Đông Nam Bộ. Dịp lễ, Tết, lượng khách qua bến có thể vượt 70.000 lượt mỗi ngày.

Do thường xuyên quá tải, TP HCM đã đầu tư Bến xe Miền Đông mới tại TP Thủ Đức, cách vị trí cũ hơn 15 km và đưa vào hoạt động từ năm 2020. Hiện các tuyến xe khách đường dài đã chuyển dần sang bến mới, trong khi bến cũ vẫn phục vụ một số tuyến ngắn nên lưu lượng xe ra vào còn lớn.

Theo định hướng quy hoạch, khu vực Hàng Xanh - Bình Triệu sẽ phát triển theo mô hình TOD, tập trung tổ chức lại không gian đô thị quanh các tuyến giao thông công cộng khối lượng lớn như metro.

Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP HCM cho biết khu vực này được quy hoạch ba ga Metro số 3, 5 và 11. Do đó, việc nghiên cứu dự án cần gắn với vị trí nhà ga, đồng thời đánh giá khả năng đáp ứng hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.

TS Ngô Anh Vũ, Phó viện trưởng Viện Quy hoạch và Xây dựng TP HCM, đánh giá việc dùng quỹ đất Bến xe Miền Đông để đối ứng đầu tư giao thông là giải pháp khả thi trong ngắn hạn khi thành phố đã có bến xe mới.

Tuy nhiên, theo ông, việc phát triển thương mại, dịch vụ và tái định cư tại đây cần đặt trong tổng thể quy hoạch TOD toàn khu Hàng Xanh - Bình Triệu. Nếu triển khai riêng lẻ, hiệu quả sẽ hạn chế, thậm chí làm tăng áp lực lên hệ thống hạ tầng vốn đã quá tải.

Ông cho rằng triển khai TOD quy mô lớn ở khu vực này rất phức tạp do mật độ dân cư cao, chi phí giải phóng mặt bằng lớn và phải đồng bộ với các tuyến metro trong tương lai. "Việc này sẽ phụ thuộc vào nguồn lực và quyết tâm của doanh nghiệp đề xuất cũng như thành phố", ông nói, thêm rằng trước mắt việc nâng cấp các trục giao thông chính sẽ góp phần cải thiện hạ tầng.

Trong khi đó, TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Kinh tế - Tài nguyên và Môi trường TP HCM, cũng nhận định nhu cầu nâng cấp hạ tầng khu Hàng Xanh - Bình Triệu là cấp bách, song hiệu quả không chỉ nằm ở mở rộng đường hay xây thêm cầu mà còn phụ thuộc cách tổ chức không gian đô thị.

Theo ông, nếu quỹ đất Bến xe Miền Đông chủ yếu phát triển nhà ở, thương mại và dịch vụ, khu vực có thể tăng giá trị khai thác nhưng khó giảm áp lực giao thông. "Ngay cả khi mở rộng và làm đường trên cao, năng lực khai thác vẫn khó đáp ứng nếu dân số và hoạt động thương mại tiếp tục tăng mạnh", ông Thuận nói.

Ông đề xuất nếu triển khai theo mô hình TOD, quỹ đất bến xe nên ưu tiên phục vụ tái định cư cho người dân bị giải tỏa, đồng thời dành phần diện tích còn lại cho công viên, không gian công cộng và hạ tầng xã hội.

Đồng quan điểm, TS KTS Hoàng Ngọc Lan, Viện Đô thị Thông minh và Quản lý (Đại học Kinh tế TP HCM), cho rằng việc khai thác quỹ đất Bến xe Miền Đông cần được xem là cơ hội tái cấu trúc đô thị thay vì chỉ phát triển thêm các dự án thương mại.

Theo bà, nếu tăng mật độ xây dựng nhưng thiếu công viên, không gian công cộng và tiện ích xã hội, khu vực sẽ tiếp tục ngột ngạt và chịu áp lực hạ tầng lớn hơn khi dân số gia tăng.

Nguồn: vnexpress.net