Cửa biển vừa nạo vét xong đã bị bồi lấp

Ngày đầu tháng 6, cửa biển Lý Hòa, xã Đông Trạch, bị một dải cát dài khoảng 1,6 km, rộng gần 100 m, cao gần 2 m chắn ngang. Luồng cho tàu thuyền qua lại giờ chỉ còn sâu nửa mét nước, rộng hơn 15 m.

Mỗi chiều, ông Hồ Sĩ Quang, chủ tàu cá công suất 15 CV, phải đứng hàng giờ bên cửa biển quan sát con nước trước khi quyết định cho tàu xuất bến. Điều khiến ông lo nhất không phải sóng gió ngoài khơi mà là đoạn luồng chật hẹp, nông ngay trước cửa biển.

Trong khi lái tàu len lỏi qua dòng nước chảy, ông Quang đứng phía đuôi tàu quan sát màu nước để xác định vị trí còn đủ độ sâu. Chỉ cần lệch hướng, tàu có thể mắc cạn. "Nhiều hôm nước triều xuống, tàu không thể vào được, tôi phải neo ngoài biển, rất nguy hiểm nếu gặp thời tiết xấu", ông nói.

Theo ông Quang, tình trạng cửa biển bị cát bồi lấp đã kéo dài nhiều năm. Mỗi lần chính quyền thuê máy móc nạo vét, luồng lạch chỉ thông thoáng được vài ngày rồi lại bị cát lấp kín sau những đợt gió chướng.

"Phương án này giống như muối bỏ bể, tiền của bỏ ra nhưng hiệu quả không cao", ngư dân 45 tuổi nói, mong muốn nhà nước đầu tư xây kè để giải quyết tận gốc tình trạng bồi lấp.

Cửa biển Lý Hòa là nơi ra vào của hơn 210 tàu cá dài 6-12 m và hơn 100 tàu cá nhỏ dưới 6 m. Khi luồng bị bồi lấp, nhiều tàu không thể ra khơi khai thác thủy sản. Một số chủ tàu phải thuê máy cẩu đưa tàu vượt qua bãi cát, phát sinh thêm chi phí trong khi giá nhiên liệu và chi phí đánh bắt ngày càng tăng.

Đối với các tàu lớn dài khoảng 12 m, việc ra vào gần như không thể. Nhiều chủ tàu buộc phải đưa phương tiện về neo đậu tại âu thuyền Thanh Khê, cách khoảng 6 km, hoặc vào phường Đồng Hới, cách khoảng 20 km, làm tăng chi phí đi lại, vận chuyển ngư cụ.

Không chỉ ảnh hưởng đến nghề cá, cửa biển bị bịt kín còn khiến nước trong sông Lý Hòa khó thoát ra biển. Khoảng 50 ha lúa bị ngập úng, 20 ha không thể gieo trồng đúng thời vụ. Hơn 200 ha nuôi trồng thủy sản cũng bị ảnh hưởng do nguồn nước tù đọng.

Đầu năm nay, xã Đông Trạch chi 200 triệu đồng thuê bốn máy múc đào hàng nghìn mét khối cát, mở một cửa biển tạm dài khoảng 100 m, rộng 30 m nhằm tiêu úng cho đồng ruộng và tạo lối cho tàu cá ra vào.

Sau đó, UBND tỉnh Quảng Trị tiếp tục bố trí 700 triệu đồng để nạo vét bằng máy hút cát, tạo luồng rộng 50 m, dài 200 m và sâu 4 m. Tuy nhiên, chỉ sau vài đợt gió chướng, toàn bộ luồng vừa hình thành tiếp tục bị cát bồi lấp.

Không chỉ bị bồi lấp phía cửa biển, khu vực bờ nam sông Lý Hòa đang bị xâm thực mạnh. Nhiều diện tích rừng phòng hộ bị cuốn xuống sông, nguy cơ sạt lở tiếp tục uy hiếp nhà dân ven bờ.

Ông Võ Hải Quân, Chủ tịch xã Đông Trạch, cho biết giải pháp nạo vét hiện nay chỉ mang tính tạm thời. Từ đầu năm đến nay địa phương đã hai lần nạo vét với tổng kinh phí 900 triệu đồng nhưng nguy cơ cửa biển bị bịt kín trở lại vẫn hiện hữu. Hàng trăm ngư dân thấp thỏm nhìn con nước mỗi ngày, đối mặt nguy cơ mất an toàn và giảm sinh kế.

"Xã đề nghị tỉnh và các sở ngành nghiên cứu phương án chỉnh trị dòng chảy, xây dựng kè tại cửa sông Lý Hòa để chống sạt lở, điều tiết dòng chảy giữa sông và biển, đồng thời kết hợp khoang thông thuyền bảo đảm tàu cá ra vào an toàn", ông nói.

UBND tỉnh Quảng Trị đã giao Sở Nông nghiệp và Môi trường nghiên cứu phương án chỉnh trị tổng thể cửa sông Lý Hòa, gồm xây dựng kè hướng dòng, đê chắn cát hoặc các giải pháp kỹ thuật phù hợp nhằm ổn định dòng chảy, hạn chế bồi lấp, bảo đảm tiêu thoát lũ và an toàn cho tàu thuyền.

Cửa biển Lý Hòa là một trong 5 cửa sông chính ở phía bắc tỉnh Quảng Trị. Năm 2022, cửa biển từng bị cát bồi lấp, tỉnh Quảng Bình cũ đầu tư 14 tỷ đồng để nạo vét, khơi thông luồng lạch. Tuy nhiên, sau mùa mưa lũ cùng năm, cửa biển lại bị cát lấp kín như cũ.

Nguồn: vnexpress.net